GreenPeace is in 1998 gestart met de actie Solaris. Doel was ervoor te zorgen dat gebruik van zonne-energie
in Nederland zou doorbreken door PV-zonnepanelen voor een redelijk bedrag ook aan particulieren te
kunnen leveren. PV-zonnepanelen werken volgens het fotovoltaïsche principe en zetten zonlicht direct
om in elektrische spanning.
Ik heb mij destijds aangemeld voor deelname aan de Solaris-actie en sinds
augustus 1999 ben ik in het bezit van 2 PV-zonnepanelen.
De panelen zijn van Shell Solar Systems, type ACN2000E.
Elk paneel is opgebouwd uit 72 in serie geschakelde 10x10 cm polykristallijne silicium zonnecellen en
levert een nominaal piekvermogen van 93 Wp.
De panelen werden compleet met 230V-inverters type OK4E-100 van NKF geleverd en kunnen dus direct worden
aangesloten op 230 V netspanning. De inverter zet de variabele gelijkspanning van de zonnepanelen om
in 230 V wisselspanning.
Als bezitter van zonnepanelen is het leuk om te meten wat de opbrengst is van de panelen.
Ik heb daarvoor direct bij installatie van de panelen een elektromechanische
kWh-meter geïnstalleerd. Zo'n meter is echter niet geschikt voor registratie
van kleine opgewekte vermogens.
OK4-type inverters hebben echter een ingebouwde
opbrengstmeter en die kan via een geschikte PC-interface op een
PC worden uitgelezen. NKF-electronics, de firma die de inverters produceerde,
leverde een PC-interface (de OK485) voor een schappelijke prijs, maar is inmiddels
gestopt met de aanmaak en levering van inverter-producten.
De PC-interface kan echter ook zelf worden gebouwd. Ik heb samen met een collega een
interface ontworpen, die ook door minder ervaren hobbyisten makkelijk nagebouwd kan worden.
In dit document beschrijf ik deze interface.
Een geschikt PC-programma om de opbrengst van de inverters uit te lezen is nog beschikbaar op de
website van
ok4manager.com.
Hieronder staan foto's van mijn beide zonnepanelen.
Ik heb de panelen geplaatst op het platte dak van mijn schuurtje achter in de tuin.
Ze staan zo goed mogelijk gericht op het zuiden. De maximaal mogelijke
opbrengst wordt echter gereduceerd doordat het dak van mijn woning
vanaf het einde van de middag de laatste zonnestralen van de dag tegenhoudt.
Hier nog 2 foto's. Een thermografische foto van mijn woning (die Gemeente Nijmegen begin 2008 van enkele Nijmeegse
wijken heeft laten maken) en een luchtfoto van Microsoft maps.live.com.
De bovenzijde van deze foto's is (bij benadering) gericht op het noorden.
In het schuurtje was al een aansluiting voor netspanning. Om de inverters
uit te kunnen lezen via de PC-interface moest ik echter een 40 meter lange
kabel leggen vanuit het schuurtje naar de eerste verdieping in mijn woning,
waar mijn PC staat. De interface werkt echter ondanks de lange kabel zonder
problemen.
Vanwege problemen met de inverters heb ik op 26 september 2003
de inverters losgekoppeld van de panelen en ondergebracht in de schuur.
Dat vergemakkelijkt het foutzoeken en eventueel vervangen van de inverters.
Ik gebruik nu 2 stuks 2-aderig 1,5 mm2 kabel met rubbermantel om de gelijkspanning van
de PV-panelen vanuit de waterdichte kunststof aansluitdoos, die op de achterkant van de
panelen is gelijmd, de schuur in te voeren. Daar wordt via een koppeldoos de gelijkspanning
aangesloten op de ingangskabels van de inverters. De uitgangskabels van beide
inverters worden in een andere koppeldoos gekoppeld met een netsnoer (gekozen om makkelijk
een kWh-meter tussen te kunnen schakelen) voor aansluiting op
het 230V-net en met de interfacekabel naar de PC.
De installatie in de schuur is zichtbaar op onderstaande foto.
Een freeware programma, dat onder andere geschikt is om inverters met de hier beschreven interface uit te lezen, kan worden gedownload op ok4manager.com.
Het programma kan ook extra informatie over elke inverter tonen.
Het jaar 2003 had een topopbrengst moeten opleveren vanwege de vele zonuren.
Bij mij valt de opbrengst helaas tegen vanwege een defect aan één van de inverters.
Doordat ik beide zonnepanelen vanaf herst 2003 tot het moment van vervanging van de defecte inverter
in februari 2004 had gekoppeld aan de nog goed werkende inverter werd de uitval van de ene inverter
een beetje goedgemaakt.
De garantie op mijn inverters was inmiddels verstreken en NKF wilde de inverter niet vervangen.
Ik heb daarom de defecte inverter begin 2004 vervangen door een andere (een tweedehandse, omdat
een nieuwe inverter OK4E-100 van NKF ongeveer EUR 150 excl. BTW kost !).
En nu maar afwachten hoe lang de inverters het uithouden.
De vervanging van de inverter was in economisch opzicht onverantwoord, omdat gezien de hoge
aanschafprijs van de zonnepanelen de kostprijs toch al nauwelijks door de opbrengst
zou worden goedgemaakt en dat is nu door de extra kosten helemaal niet het geval.
Dit argument zal bij onverhoopt opnieuw optredende defecten alleen maar zwaarder meewegen.
NKF-inverters hebben vooralsnog mijn voorkeur vanwege hun ingebouwde opbrengstmeter
en de mogelijkheid om via een interface de opbrengstmeter uit te lezen.
NKF is sinds enige tijd gestopt met aanmaak en levering van inverter-producten.
Dat betekent dat op termijn OK4-inverters niet meer verkrijgbaar zullen zijn en voor
vervanging van inverters op een ander fabrikaat overgestapt moet worden.
Voor info over de aanschaf van zonnepanelen zie o.a.:
Ecostream,
Ecofys.
Websites van bezitters van zonnepanelen:
Floris Wouterlood,
Peter Segaar,
Zonnestroomvereniging Zon & Licht Leiden-Rijnland.
Overige links:
Greenpeace,
Het Projectbureau
Duurzame
Energie, Milieu Centraal,
Het
Milieuloket.